Cerai Syariah Sabah: kenal proses dan mahkamah anda

Bagaimana cerai Syariah diuruskan di Sabah?

Sabah memakai undang-undang sendiri, Islamic Family Law Enactment 2004, berkuat kuasa sejak 1 Jun 2005, dan bukan Akta 303 yang dipakai di Wilayah Persekutuan.^[1] Mahkamah dikendalikan oleh Jabatan Kehakiman Syariah Negeri Sabah (JKSNS), dengan Majlis Ugama Islam Sabah (MUIS) sebagai badan induk dan Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Negeri Sabah (JHEAINS) menguruskan hal ehwal harian.

Kalau perkahwinan atau kediaman anda di Sabah, sistem inilah yang terpakai untuk kes anda, lengkap dengan istilah dan prosedurnya sendiri.

Fasakh, taklik atau khuluk, laluan mana sesuai di Sabah?

Isteri yang suaminya gagal beri nafkah atau hilang boleh mempertimbangkan fasakh. Kalau suami langgar syarat taklik yang dibaca selepas akad, cerai taklik lebih tepat. Bagi pasangan yang bersetuju berpisah, khuluk membolehkan isteri menebus talak dengan bayaran yang dipersetujui.

Suami yang bersedia melafazkan cerai sendiri memohon melalui laluan cerai talaq. Semua permohonan ini didengar mengikut Enakmen Sabah 2004, walaupun konsepnya serupa dengan negeri lain.

Ke mahkamah mana anda failkan kes di Sabah?

Mahkamah Tinggi Syariah Sabah berpangkalan di Kompleks Mahkamah Syariah Negeri, Jalan Teluk Likas, Kota Kinabalu.^[2] Di bawahnya, 11 Mahkamah Rendah Syariah beroperasi di seluruh negeri, jadi kebanyakan pemohon boleh failkan berhampiran tempat tinggal mereka tanpa perlu ke Kota Kinabalu.

Kalau anda tidak pasti mahkamah rendah yang meliputi kawasan anda, JKSNS ialah rujukan rasmi untuk semak lokasi yang tepat.

Apa yang buat sistem Sabah berbeza daripada negeri lain?

Dua perkara menonjol di Sabah. Pertama, negeri ini menjalankan portal eKahwin dan sistem JHEAINS sendiri untuk pendaftaran nikah, berasingan daripada e-Syariah kebangsaan yang dipakai di kebanyakan negeri Semenanjung.^[3] Kedua, Enakmen Mahkamah Syariah 2024 menaikkan bidang kuasa sivil Mahkamah Rendah daripada RM100,000 kepada RM300,000.^[4]

Kesannya, lebih banyak tuntutan bernilai tinggi, seperti harta sepencarian atau nafkah tertunggak, kini boleh didengar terus di Mahkamah Rendah tanpa perlu naik ke mahkamah lebih tinggi.

Bagaimana proses mahkamah berjalan di Sabah?

Selepas kes difailkan, JKSNS menetapkan sesi Sulh untuk cuba mencapai persetujuan antara suami isteri. Jika sesi ini gagal, kes diteruskan ke perbicaraan penuh dan mahkamah merekodkan keputusannya.

Selepas keputusan, tuntutan lanjutan seperti hak jagaan anak atau nafkah iddah boleh dibincangkan bersama atau selepas itu.

Berapa lama dan berapa kos di Sabah?

Tiada angka tetap kerana ia bergantung pada mahkamah rendah yang mengendalikan, sama ada kedua pihak hadir, dan sama ada kes dipertikaikan. Kes ringkas yang tidak dipertikaikan biasanya bergerak lebih pantas.

Untuk anggaran yang sesuai dengan keadaan anda, cara terbaik ialah berbincang terus dengan Peguam Syarie yang biasa mengendalikan kes di Sabah.

Keselamatan anda diutamakan

Kalau anda atau anak-anak dalam bahaya, hubungi Talian Kasih di 15999 dahulu sebelum menguruskan borang atau mahkamah. Keselamatan tidak boleh menunggu proses undang-undang.

Perkahwinan didaftarkan di negeri lain, kes anda tetap di Sabah?

Sesetengah kes melibatkan perkahwinan yang didaftarkan di negeri lain tetapi pasangan kini menetap di Sabah. JKSNS akan tentukan bidang kuasa berdasarkan fakta kes anda, jadi ini wajar disemak sebelum memfailkan.

Negeri Malaysia Timur yang satu lagi, Sarawak, turut menjalankan enakmen dan sistem mahkamah sendiri, jadi jangan andaikan proses yang sama terpakai di sana.

Cerita keadaan anda kepada Peguam Syarie

Kongsikan mahkamah rendah berhampiran anda dan sebab anda memohon, dan kami bantu anda kenal pasti laluan yang sesuai. Untuk gambaran khusus laluan fasakh di negeri ini, baca fasakh di Sabah.