Hak lawatan: hak anda melawat anak

Apa itu hak lawatan?

Hak lawatan ialah hak ibu bapa untuk menghabiskan masa bersama anak yang tinggal terutamanya dengan pihak satu lagi. Ia berasingan daripada hadhanah, iaitu hak jagaan harian.

Kehilangan hadhanah tidak bermakna kehilangan hubungan dengan anak anda. Hak lawatan wujud khusus untuk melindungi hubungan itu.

Siapa sesuai untuk hak lawatan?

Ia paling penting untuk bapa yang hubungannya dengan anak dikurangkan, ditangguhkan, atau diputuskan selepas cerai. Ia bukan hadiah saguhati; ia hak yang diiktiraf undang-undang secara terus.

Kebimbangan bahawa “mahkamah sentiasa memihak ibu” tidak menggambarkan cara hak lawatan sebenarnya berfungsi. Peranan mahkamah ialah menetapkan terma yang boleh dilaksanakan, bukan menyisih mana-mana ibu bapa.

Bagaimana hak lawatan atas terma munasabah berfungsi?

Ibu bapa yang tidak memegang hadhanah pada asasnya berhak melawat atas terma munasabah dari segi masa dan tempat.^[1] “Munasabah” ditentukan berdasarkan rutin sebenar keluarga anda, waktu sekolah, dan jarak.

Perintah boleh menetapkan jadual tetap, cuti sekolah, atau terma terbuka yang diuruskan sendiri oleh kedua-dua pihak, bergantung sejauh mana konflik yang wujud.

Bolehkah pihak satu lagi bawa anak ke luar negara?

Mahkamah boleh menyekat ibu bapa daripada membawa anak keluar Malaysia tanpa persetujuan atau kebenaran mahkamah.^[2] Sekatan ini melindungi kedua-dua ibu bapa, bukan hanya pihak yang tiada hadhanah.

Jika anda bimbang anak dibawa ke luar negara tanpa persetujuan anda, sekatan ini boleh dibantu diwujudkan atau dikuatkuasakan oleh Peguam Syarie.

Bagaimana cara memohon perintah hak lawatan?

1. Failkan permohonan di Mahkamah Syariah, selalunya bersama atau selepas kes hak jagaan.
2. Cadangkan jadual yang sesuai dengan rutin anak dan keadaan kedua-dua ibu bapa.
3. Hadiri sesi sulh jika dijadualkan, untuk cuba bersetuju tentang terma.
4. Jika tiada persetujuan, mahkamah mendengar kedua-dua pihak dan menetapkan perintah.

Berapa lama dan berapa kos?

Kos dan tempoh bergantung sama ada susunan dipersetujui atau dipertikaikan, dan negeri anda. Permohonan yang mudah biasanya lebih cepat daripada yang melibatkan pertikaian tentang kebajikan anak.

Hak lawatan berbanding hadhanah

Hak	Apa yang diliputi	Siapa biasanya memegangnya
Hadhanah	Jagaan harian dan tempat tinggal anak	Ibu bapa yang diletakkan dalam susunan keutamaan
Hak lawatan	Masa bersama anak yang tinggal di tempat lain	Ibu bapa yang tidak memegang hadhanah

Apa yang perlu anda sediakan?

Bawa cadangan jadual yang jelas, bukan aduan sahaja tentang disisih. Bukti hubungan anda dengan anak, seperti mesej, gambar, atau penglibatan di sekolah, menyokong permohonan anda.

Kalau hak lawatan disekat atau perintah diabaikan

Ibu bapa yang mengabaikan perintah hak lawatan boleh dibawa semula ke mahkamah untuk menjelaskan sebabnya. Simpan catatan bertarikh tentang lawatan yang terlepas, mesej, dan sebarang alasan yang diberikan, kerana rekod itu yang menjadi asas permohonan penguatkuasaan.

Hak lawatan mengikut negeri anda

Setiap enakmen keluarga Islam negeri membawa hak lawatan yang sama di bawah nombor seksyen dan prosedur sendiri. Beritahu kami negeri anda, dan kami bantu anda faham langkah seterusnya yang betul.